SSS
Sıkça sorulan sorular
İşletmecilerin, makine üreticilerinin ve ödeme ekiplerinin bize en çok sorduğu sorular — açık cevaplarla. Sorunuz burada yoksa mühendislik ekibimiz bir mesaj uzağınızda.
Otomat ödeme sistemi tam olarak nasıl çalışır?
Ödeme terminalinin içinde çalışan Android yazılımımız Hero Nexus ödemeyi alır ve makineyi sürer; bulut platformumuz QuadC telemetriyi toplar, cihazları yönetir ve güncellemeleri dağıtır; tarayıcı tabanlı HERO paneli ise satışı, stoğu ve alarmları canlı gösterir — kurulum gerektirmez.
Bu bir otomat yönetim sistemi (VMS) mi, platform mu?
İkisi de — ama kapsam sırasıyla. VMS yönetim katmanıdır: makine ve lokasyon kartoteksi, planogram, fiyatlandırma, stok ve ikmal, rota, raporlar, kullanıcı rolleri. Platform ise bu katmanın altındaki her şeydir — makine hattındaki cihaz, cihaz üstü yazılım, ödeme, bağlantı ve çevrimdışı tamponlama, bulut ve OTA güncelleme — en üstte de panel. Her platformun içinde bir VMS vardır; her VMS'in altında bir platform yoktur. Bizde yönetim yazılımı platformun içinde gelir: paneldeki satış rakamı elle girişten ya da dosya aktarımından değil, ödeme işleminin kendisinden doğar.
Ödeme terminali varken ayrıca telemetri kutusu gerekir mi?
Hayır. Hero Nexus makineye ödeme sistemi olarak takılır; telemetri onun doğal çıktısıdır — satış, stok, sıcaklık ve arıza bilgisi zaten makine hattında oturan cihazdan gelir. İkinci bir kutu demek ikinci SIM, ikinci anten, ayrı besleme, MDB gibi tek yöneticili bir hatta ikinci bir dinleyici ve ikinci bir panel demektir. Üstelik aynı satışın iki rakamı olur: telemetri kutusu vend sinyalini sayar, terminal kart işlemini kaydeder ve ikisi birebir tutmaz. Tek cihaz tek kayıt üretir; ay sonunda mutabakat edilecek bir fark kalmaz.
Hangi makinelerle entegre olabiliyorsunuz?
MDB konuşan otomat ve kahve makineleri, VMC üzerinden doğrudan sürülen makineler ve Modbus üzerinden PLC kontrollü makineler — oto yıkama, şarj istasyonu, kiosk, dolap, çamaşırhane. Makinenin bir kontrol kartı varsa, ona giden bir protokol yolumuz var.
Çiçek otomatları için çözümünüz var mı?
Evet. Çiçek otomatları — soğutmalı dolap ya da karusel tipi kabinler — entegre ettiğimiz diğer makineler gibi PLC veya VMC kontrollüdür: terminal kart, temassız ve QR ödemeleri alır; platform kabin sıcaklığını ve kapak durumunu telemetri olarak okur; HERO'da bölme bazında stok ve satış görünür — böylece solan ürün ve boş dolap erken fark edilir.
Çorba otomatları destekleniyor mu?
Evet. Çorba otomatları sıcak içecek makineleri gibi çalışır: MDB konuşurlar, dolayısıyla Hero Nexus onları bir kahve makinesini sürdüğü gibi sürer. Platform kazan sıcaklığını ve malzeme seviyelerini telemetri olarak okur; malzeme azaldığında alarm, makine satışı durdurmadan önce HERO üzerinden işletmeciye ulaşır.
Eski otomatımı değiştirmem gerekir mi?
Hayır — akıllı VMC yaklaşımımızın amacı tam olarak bu. Yıllar önce bozuk para için tasarlanmış makine kendi kontrol kartını korur; Hero Nexus makinenin hattına nakitsiz cihaz olarak kaydolur ve makine hiçbir değişiklik olmadan temassız kart, yemek kartı ve QR ödeme kabul etmeye başlar.
Hangi ödeme yöntemleri destekleniyor?
Temassız ve çipli kredi/banka kartları (terminalin sertifikalı EMV altyapısıyla), QR ödemeler ve Türkiye'nin yemek kartı ekosistemi — Multinet Up, Edenred, Pluxee (eski adıyla Sodexo), Setcard, MetropolCard ve Macellan — ayrıca İstanbulkart. Hepsi tek entegrasyonla.
İnternet bağlantısı kesilirse ne olur?
Makine satmaya devam eder. Hero Nexus çevrimdışı öncelikli çalışır: cihaz üzerinde yerel bir veritabanı tutar; bağlantı yokken ödemeler onaylanır, satışlar tamamlanır ve telemetri kaydedilir — bağlantı geldiği anda her şey QuadC ile mutabakata girer.
Tek bir terminal üreticisine bağımlı kalır mıyım?
Hayır. Platform donanımdan bağımsızdır: bugün Nexgo üzerinde çalışır; PAX, SUNMI, Castles ve Newland için hazırdır. Cihaza özel parçalar platform katmanının altındadır — terminal değiştirmek entegrasyonları yeniden kurmak ya da ekibi yeniden eğitmek anlamına gelmez.
Sahadaki makinelere güncelleme nasıl ulaşır?
Havadan (OTA). QuadC imzalı güncellemeleri filoya uzaktan dağıtır — yeni özellikler, ödeme yapılandırmaları ve düzeltmeler için makine başına teknisyen gerekmez.
Filo verilerimi kendi sistemlerime aktarabilir miyim?
Evet. QuadC cihaz, satış ve telemetri için açık bir API sunar; HERO raporları Excel ve PDF olarak dışa aktarır. Veri sizindir — ERP, iş zekâsı ya da kendi arka ofisinize entegre edebilirsiniz.
Otomat üreticisiyiz; telemetri yazılımını kendimiz mi yazmalıyız?
Panel ve satış grafiği birkaç haftada biter; asıl iş ondan sonra başlar — protokoller, çevrimdışı dayanıklılık, mutabakat, OTA güncelleme, çok kiracılılık, ödeme sertifikasyonu, bulut operasyonu ve cuma akşamı plasiyerin telefonuna cevap veren destek. Biz makine üretmiyoruz, yani rakibiniz değiliz: Hero Nexus hattınızdan çıkan makineye takılır ve kendi kontrol kartınızla pulse, MDB ya da Modbus üzerinden konuşur — kartınızda değişiklik gerekmez. QuadC kaydı tutar ve güncellemeleri dağıtır; müşteriniz ödemeyi, satış takibini ve uzaktan yönetimi tek montajda, filosundaki diğer markalarla aynı panelde görür.
DMS Tech bu işi ne zamandır yapıyor?
Çoğundan uzun: kurucu ortaklar AR-GE'ye 1996'da başladı, 1999'da DMS Tech. olarak kurumsallaştık — ve aynı yıl Türkiye'de bir otomatta ilk online kart ödemesini Yapı Kredi Bankası altyapısıyla gerçekleştirdik. 2008'de temassız, 2015'te ulaşım kartları, 2018'den itibaren yemek kartı şemaları eklendi. Ödeme problemi bize makineleri öğretti; makineler platforma dönüştü.
Otomattan para toplama ve gün sonu mutabakatı nasıl yapılır?
Her işlem yöntemi, tutarı ve saatiyle kaydedildiği için makinenin iki toplama arasında ne kadar nakit biriktirdiği paneldeki rakamla bellidir. Plasiyer kasayı boşaltıp saydığında elindeki para bu rakamla karşılaştırılır; fark varsa gün sonunda değil, o gün görünür. Kartlı, temassız ve yemek kartı satışları zaten ödeme işleminin kendisinden doğduğu için ayrıca sayılacak bir şey yoktur — mutabakat, iki ayrı kaynağı uzlaştırma işi olmaktan çıkıp tek kaydın kontrolüne döner. Raporlar muhasebeye Excel ve PDF olarak aktarılır.
Planogram (ürün şablonu) ve ürün dolumu nasıl yönetilir?
Planogram — sahada çoğu zaman ürün şablonu denir — hangi slotta hangi ürünün, hangi fiyattan ve kaç kapasiteyle duracağını tanımlar. Şablon panelden hazırlanır ve makineye uzaktan gönderilir; aynı şablon benzer makinelere kopyalanabilir, böylece her makine tek tek kurulmaz. Satış düştükçe slot bazlı sayım kendiliğinden azalır, dolum listesi bu sayımdan çıkar ve plasiyer arabaya neyin yükleneceğini tahminle değil veriyle bilir. Sayım sahadaki gerçekle tutmazsa stok değişikliği ve sayım düzeltme panelden yapılır; ürün dolumu işlendiğinde slot yeniden dolu sayılır.
Otomat mı, satış otomatı mı, vending mi — hangisi doğru?
Üçü de doğru; farklı yerlerde yaşıyorlar. "Otomat" sahanın kelimesidir ve en yaygın olanıdır — ama Türkçede aynı kelime elektrik panosundaki otomatik sigorta anlamına da gelir. "Satış otomatı" sözlük karşılığıdır; resmî yazışmada, şartnamede ve ihalede geçer. "Vending" sektörün İngilizce alıntısıdır; fuar, dernek ve üretici dilinde standarttır. Asıl karışıklık kelimede değil kapsamdadır: "otomat" denince atıştırmalık ve içecek makinesi anlaşılır, oysa aynı ödeme ve takip ihtiyacı olan oto yıkama, çamaşırhane, masaj koltuğu ve şarj istasyonu otomat değildir. Geniş şemsiye "self-servis makine"dir ve bu ayrım, hangi entegrasyonun gerekeceğini belirler.
Dıt ne demek?
Temassız ödeme demek. Kelime doğrudan cihazdan geliyor: terminal işlemi onaylayınca bir ses çıkarır ve saha o sesi fiile çevirmiştir — "dıtlı mı", "dıt yapıyor mu". Teknik karşılığı temassız okumadır; kart da telefon da terminale yaklaştırılarak okunur, takmak ya da sürmek gerekmez. Sözlükte olmayan ama herkesin bildiği bir kelime, ve karşılığı bizde evet.
Nakitsiz ödeme yemek kartını da kapsıyor mu?
Kendiliğinden hayır — ve teklifleri en çok bozan yanlış anlama budur. "Nakitsiz", nakit dışı her yöntemin şemsiye adıdır; yalnızca kredi kartı kabul eden bir makine de bu tanıma girer. Yemek kartı ise Türkiye'ye özgü, ayrı bir entegrasyondur ve her şemanın kendi kural seti vardır — kasada çalışan bir şemayı gözetimsiz bir makinede çalıştırmak kartla değil şemanın kurallarıyla uğraşmaktır. Teklif alırken "nakitsiz" ifadesiyle yetinmeyin: şemaları adıyla sorun, ve hangisinin üretimde hangisinin yol haritasında olduğunu isteyin. Bizde Multinet Up, Edenred, Pluxee (eski adıyla Sodexo), Setcard, MetropolCard ve Macellan üretimdedir; İstanbulkart ve kapalı devre personel kartı da aynı terminalden geçer.
Temassız ödeme ile kredi kartlı ödeme aynı şey mi?
Hayır — iki ayrı soruya cevap veriyorlar, bu yüzden birbirinin alternatifi de değiller. "Kredi kartlı" neyle ödendiğini söyler; bu bir araçtır. "Temassız" nasıl okunduğunu söyler; bu bir yöntemdir. Bir işlem aynı anda hem temassız hem kredi kartlı olabilir. Temassız olup kredi kartlı olmayabilir — temassız yemek kartı. Kredi kartlı olup temassız olmayabilir — çip takılarak. İkisini tek kelime sanmak, iki teklifin kapsamını yanlış karşılaştırmaya yol açar.
Otomat takip sistemi, telemetri ve otomat yönetim sistemi aynı şey mi?
İlk ikisi aynı şeyin iki adıdır: "telemetri" teknik yazının kelimesi, "otomat takip sistemi" ya da "uzaktan izleme" sahanın kelimesi — üçü de makineden gelen veriyi anlatır. Üçüncüsü farklıdır. Otomat yönetim sistemi — sahada otomat yazılımı ya da otomat programı da denir — o verinin görüldüğü ve işin yönetildiği paneldir: stok, planogram, fiyat, personel, rapor. Kelimeler karıştığında üç ayrı kalem tek sanılır ya da tersi olur; teklifte hangisinin dahil olduğu ayrıca sorulmalıdır.
Otomat ödeme ve telemetri firmalarını neye göre karşılaştırmalıyız?
Broşürler birbirine benzer; farkı teklif tablosunun dışındaki satırlar yaratır. Altısı şunlar: filonuzun en zor makinesi gerçekten çalışıyor mu — MDB dışında Executive, pulse, kuru kontakt ve PLC hatları da var; yemek kartı ve İstanbulkart üretimde mi, yoksa yol haritasında mı; telemetri ödeme hattının kendisinden mi doğuyor yoksa ayrı bir kutudan mı — bu, gün sonunda kaç farklı satış rakamı göreceğinizi belirler; veri kimin ve ayrıldığınızda geçmiş kayıt sizinle geliyor mu; fiyatlama cihaz bedeli mi, abonelik mi, işlem komisyonu mu — üçü çok farklı eğrilerdir, 36 aylık toplamı hesaplatın; ve çıkarken ne ödüyorsunuz. Her satır imzadan önce doğrulanabilir: demoda ağ kablosunu çekip bir satış yapmak, çevrimdışı iddiasını on dakikada yanıtlar.
Nasıl başlarız?
Mühendislikle konuşun — satış senaryosu değil. Makinelerinizi ve operasyonunuzu anlatın; entegrasyon yolunu birlikte çıkaralım. Genellikle tek bir pilot makineyle başlanır, oradan filoya yayılır.
Sorunuz hâlâ cevapsız mı?
Platformu kuran mühendislere sorun. Açık bir dille, gerçek entegrasyon detayıyla cevaplarız.